Anasayfa
En Çok Okunanlar
En Yeniler
Üye Girişi



Sıfat Nedir
Ekleyen : admin Okunma Sayısı : 194
Ekl. Tar: 10-02-2014 Gün. Tar: 10-02-2014

Bu Yazıda Neler Var

  • Niteleme Sıfatı Örnekleri
  • Sayı Sıfatı Örnekleri
  • Asıl Sayı Sıfatı Örnekleri
  • Sıra Sayı Sıfatı Örnekleri
  • Üleştirme Sayı Sıfatı Örnekleri
  • Kesir Sayı Sıfatı Örnekleri
  • Kesir Sayı Sıfatı Örnekleri
  • Belgisiz Sıfat Örnekleri
  • Soru Sıfatı Örnekleri
  • Basit Sıfat Örnekleri
  • Türemiş Sıfat Örnekleri
  • Birleşik Sıfat Örnekleri
  • Adlaşmış Sıfat Örnekleri
  • Ünvan (San) Sıfatı Örnekleri
  • Sıfatlarda Pekiştirme Örnekleri
  • a) m, p, r, s ünsüzleri ile pekiştirme örnekleri:
  • b) İkileme ( tekrarlama ) yolu ile nitleme örnekleri:
  • c) Tekrarlanan sıfatların arasına soru ekileri katılarak yapılan pekiştirme örnekleri:
  • Sıfatlarda Küçültme Örnekleri
  • İlgili Yazılar

    01 | Sıfat Örnekleri
    02 | Birleşik Sıfat Ekleri
    03 | Birleşik Sıfat
    04 | Sıfat Tamlamaları

    Sponsorlu Bağlantılar

    Niteleme Sıfatı Örnekleri

    Varlıkların yapısal özelliklerini ortaya koyan sıfatlardır. Bunlar varlığın nasıl olduğunu bildirir ve isme sorulan “nasıl” sorusuna cevap verir.

    Varlıkların durumlarını, renklerini, şekillerini belirten sıfatlara niteleme sıfatı denir.

    ÖRNEK:
    Hasta adam »»»» Durumunu belirtir.

    Kırmızı elma »»»» Rengini belirtir.

    Yuvarlak masa »»»» Şeklini belirtir.

    NOT: Cümle içerisinde, niteleme sıfatı olan sözcüğü bulmak için isme " nasıl " sorusunu sorarız.



    Kurumuş yapraklar yere döküldü.” cümlesindeki altı çizili sözcük, yaprağın nasıl olduğunu yani niteliğini bildiriyor. İsme “Nasıl yapraklar?” diye sorarsak cevap olarak “kurumuş” sözünün geldiğini görürüz.


    İşaret Sıfatı Örnekleri

    Varlıkların bulunduğu yerleri gösteren sıfatlardır. Söyleyen kişinin, sözünü ettiği nesneye uzaklığına göre değişir.
    Bu evi biz aldık.” cümlesinde evin yakın olduğu;
    Şu evi biz aldık.” cümlesinde biraz uzak;
    O evi biz aldık.” cümlesinde çok uzak ya da, sözü edilen bir evin olduğu anlaşılır.

    Bu cümlelerde altı çizili sözcükler işaret sıfatıdır. Bu tür sıfatlar isme “hangi” sorusunun sorulmasıyla bulunur. “Hangi ev?”, “ “Bu ev” gibi...

    Bazı işaret sıfatları ise yer bildirir. Bunlar çoğu zaman “-ki” ekini alarak kullanılır.
    Buradaki evi biz aldık.
    Şuradaki evi biz aldık.
    Oradaki evi biz aldık.

    cümlelerinde bulunan altı çizili sözcükler yer bildiren işaret sıfatlarıdır. Bunların dışında; öteki sokak, beriki ağaç gibi yer bildiren sıfatlar da vardır.

    Sayı Sıfatı Örnekleri

    İsimlerin sayısal özelliklerini bildiren sıfatlardır. Birkaç türü vardır. Örneğin; "Sınıfta yedi öğrenci vardı."

    Asıl Sayı Sıfatı Örnekleri

    Yedinci öğrenci gelsin.

    Sıra Sayı Sıfatı Örnekleri

    Yedişer kişi geldi.

    Üleştirme Sayı Sıfatı Örnekleri

    Yedi de bir ihtimal var.

    Kesir Sayı Sıfatı Örnekleri

    Çeyrek ekmek aldı.

    Kesir Sayı Sıfatı Örnekleri

    Bunların dışında bazı kaynakların topluluk sayı sıfatı diye adlandırdığı, ikiz çocuk gibi sıfatlar da vardır.

    Belgisiz Sıfat Örnekleri

    İsimlerin nicelik yönüyle belirsizliklerini ifade eden sıfatlardır.
    Bazı konularda bilgisi yoktur.
    Birtakım yanlış fikirleri vardı.
    Hiçbir öğrenci gelmemişti.
    Bütün kitapları aldı.
    Her yer tertemizdi.
    Bir gün bu iyiliğinizi ödeyeceğim.
    Cümlelerinde altı çizili sözcükler belgisiz sıfatlardır. İsimleri sayıca az çok belli etmişler ancak tam bir özellik bildirmemişlerdir.

    Soru Sıfatı Örnekleri

    İsimlerin niteliğini, herhangi bir özelliğini soran sıfatlardır. Bu sözcüklerin yerine konan sözcükler de sıfattır.
    Nasıl filmleri seversin?
    Kaçar lira ayırmamız gerekiyor?
    Hangi soruyu çözemedi?

    Basit Sıfat Örnekleri

    Herhangi bir yapım eki almamış ve başka bir kelimeyle birleşmemiş sıfatlardır.
    Kara gün, kırmızı gül, bol yemek, iri taş, iyi insan, son yolculuk, dost ülke, düz çizgi.

    Türemiş Sıfat Örnekleri

    İsim ya da fiil köklerine ve gövdelerine getirilen isim yapım ekleriyle oluşturulmuş sıfatlardır.
    Kiralık ev, yıllık izin, tuzlu su, Aydınlı Hasan, işsiz adamlar, ölü balık, sütçü kadın, yarınki
    maç, genişçe bir oda, büyücek bir ev, ekşimsi / ekşimtırak erik, kısacık kol, incecik ip...
    Penceresinden kavak ağaçları görünen / bir sağlık ocağı
    yanaklarımı pembeleştiren / makaslar
    uçuşan / pamukçuklar
    Kavakları silkeleyen / rüzgâr
    Kocaman / bir masası ve koltuğu
    çalışkan öğrenci, susuz yaz, yuvarlak masa...

    Birleşik Sıfat Örnekleri

    Yapısında birden fazla kelime barındıran sıfatlardır.
    Külyutmaz öğretmen, mirasyedi gençler, boşboğaz insanlar, boğazına düşkün adam, birtakım sorunlar, cana yakın çocuk...

    Birleşik sıfatlar ikiye ayrılır:
    a. Kaynaşmış birleşik sıfatlar

    Anlamca kaynaşmış sıfatlardır. Birden fazla kelimenin sözlük anlamlarından az ya da çok uzaklaşarak, aralarına ek ya da kelime girmeyecek şekilde birleşerek oluşturdukları sıfatlardır.

    Canciğer dost, vatansever sanatçı, pisboğaz çocuk, mirasyedi gençler, kahverengi elbise, eşsesli kelimeler, birkaç adam, herhangi bir öğretmen, biraz zaman, birtakım elbiseler...

    b. Kurallı birleşik sıfatlar
    Çeşitli yollarla oluşurlar:

    ­Sıfat tamlaması + "-lİ" yapım eki
    büyük yapraklı ağaçlar, dost bakışlı insanlar, kısa boylu asker, büyük kapılı bina, kırık camlı ev...

    ­Sıfat tamlaması + "lIk" eki
    yarım günlük mesai, üç kuruşluk iş...

    ­İsim + iyelik eki + sıfat
    salonu büyük (bir) ev, çenesi düşük adam, saçı uzun bebek, rengi soluk kumaş...

    ­Takısız isim tamlaması + "-lİ" yapım eki
    taş duvarlı ev, aslan yürekli çocuk, demir kapılı bahçe...

    ­İsim + "-DEn" ayrılma hâl eki + isim-fiil:
    kulaktan dolma bilgiler...

    ­İkileme + isim
    evsiz barksız insanlarımız, tatsız tuzsuz işlerimiz, irili ufaklı eşyalar...

    ­İsim + ek + fiilimsi + isim
    işini bilir memur

    ­Deyim + isim
    cana yakın arkadaşlar, çenesi düşük insan...

    Adlaşmış Sıfat Örnekleri

    Bazen kişinin tam olarak bilinmediği ya da niteliğinin vurgulanmak istendiği durumlarda isim söylenmeyip sıfat, ismin yerine geçirilebilir. Bu tür sözcüklere adlaşmış sıfat denir. Adlaşmış sıfatlar niteleme sıfatlarıyla yapılır.

    “Korkak insanların kendine güveni yoktur.”
    cümlesinde niteleme sıfatı olan “Korkak” sözcüğü,
    “Korkakların kendine güveni yoktur.”
    cümlesinde “insanlar” isminin düşmesiyle adlaşmış sıfat olmuştur.

    Adlaşmış sıfat olan sözcükten sonra bir isim gelirse, anlam karışıklığını önlemek için iki sözcük arasına virgül (,) konur.
    İhtiyar, adamlara şöyle bir baktı.
    İhtiyar adamlara şöyle bir baktı.

    Not : Sıfatla, onun nitelediği isim arasına hiçbir noktalama işareti konmaz.

    Ünvan (San) Sıfatı Örnekleri

    İnsanların rütbe, görev, derece, mevki, memuriyet ve sosyal durumlarına göre isimlerine eklenen, isimleri ile birlikte söylenen saygı veya tanıtma sözcüklerine ÜNVAN SIFATI denir.

    Ünvan sıfatları, isimlerden önce gelebildikleri gibi isimden sonra veya hem isimden önce hem de isimden sonra gelebilirler. Kısaca ünvan sıfatları isimlerle birlikte üç şekilde kullanılır:
    1. İsimden önce:
    ÖRNEK: Doktor Mehmet, Yüzbaşı Hasan, Bay Cemil, Demirci Ahmet...
    2. İsimden sonra:
    ÖRNEK: Ahmet Bey, Ayşe Hanım, Hasan Yüzbaşı, Mustafa Kemal Paşa, Mehmet Dayı...
    3. Hem isimden önce; hem de isimden sonra:
    ÖRNEK: Öğretmen Ayşe Hanım, Doktor Mehmet Bey, Makinist Ahmet Usta...
    NOT: Ünvan sıfatları, özel isimler gibi büyük harfle yazılmaya başlanır.

    Sıfatlarda Pekiştirme Örnekleri

    Sıfatların anlamlarının küvvetlendirilmesine, güçlendirilmesine sıfatlarda pekiştirme denir.

    Sıfatlarda pekiştirme dört şekilde yapılır:

    a) m, p, r, s ünsüzleri ile pekiştirme örnekleri:

    Bazı niteleme sıfatlarının ilk sesli harfine kadar olan kısmının sonuna, ' m, p, r, s ' harflerinden uygun olanı eklenir. Meydana gelen ön ek niteleme sıfatının başına eklenerek yapılır.

    ÖRNEK:
    Beyaz önlük >>>>> Be + m + beyaz önlük >>>>> Tertemiz çocuk
    Sıfat İsim ¯¯Ön ek¯¯ Niteleme sıfatı

    rmızı elma >>>>> + p + kırmız elma >>>>> Kıpkırmızı elma
    Sıfat isim ¯¯Ön ek¯¯ Niteleme sıfatı

    Temiz çocuk >>>>> Te + r + temiz çocuk >>>>> Tertemiz çocuk
    Sıfat isim ¯¯Ön ek¯¯ Niteleme sıfatı

    Doğru yol >>>>> Dosdoğru yol

    b) İkileme ( tekrarlama ) yolu ile nitleme örnekleri:

    Niteleme sıfatı olan sözcüğün iki defa arka arkaya söylenip yazılması ile yapılan pekiştirmedir.
    ÖRNEK:
    Beyaz dişler >>>>> Beyaz beyaz dişler
    Sıcak çörekler >>>>> Sıcak sıcak çörekler
    Sarı kumlar >>>>> Sarı sarı kumlar
    Uzun yollar >>>>> Uzun uzun yollar
    Taze yumurta >>>>> Taze taze yumurtar

    c) Tekrarlanan sıfatların arasına soru ekileri katılarak yapılan pekiştirme örnekleri:

    ÖRNEK:
    Beyaz dişler >>>>> Beyaz beyaz dişler >>>>> beyaz beyaz dişler
    Niteleme Sıfatı > Tekrarlama, sıfatlarda pekiştirme > Soru eki, sıfatlarda pekiştirme

    Sarı sarı kumlar >>>>> Sarı sarı kumlar
    Sıcak sıcak çörekler >>>>> Sıcak sıcak çörekler
    Sarı sarı kumlar >>>>> Sarı sarı kumlar
    Uzun uzun yollar >>>>> Uzun mu uzun yollar

    Sıfatlarda Küçültme Örnekleri

    Niteleme sıfatlarının sonlarına eklenen "-ce, -cik, -(i)msi, -(i)

    mtırak " ekleri onların anlamlarında
    küçültme, daraltma veya kısma yapar.
    Bu ekleri alan sıfatlara, küçültme sıfatları denir.

    ÖRNEK:
    Güzel araba >>>>> güzelce araba
    Yeşil elma >>>>> yeşilimsi elma
    Mavi çanta >>>>> mavimsi çanta
    Kısa pantolon >>>>> kısacık pantolon
    Küçük masa >>>>> küçücük masa
    Mavi çanta >>>>> mavimtırak çanta
    Sarı elma >>>>> sarımtırak elma

    Benzer Yazilar

    01 | Sıfat

    En Son Eklenenler

    En Çok Okunanlar

    04 | Sıfat Sıfat
    08 | Zamir Zamir
    10 | Panel Panel
    
    ..:: Online Uyeler ::..
     Nedir.Org - Toplumdusmani.Net - NedirOgren.Com